Poesía

No te salves

Mario Benedetti

No te quedes inmóvil
al borde del camino
no congeles el júbilo
no quieras con desgana
no te salves ahora
ni nunca
no te salves
no te llenes de calma
no reserves del mundo
sólo un rincón tranquilo
no dejes caer los párpados
pesados como juicios
no te quedes sin labios
no te duermas sin sueño
no te pienses sin sangre
no te juzgues sin tiempo

pero si
pese a todo
no puedes evitarlo
y congelas el júbilo
y quieres con desgana
y te salvas ahora
y te llenas de calma
y reservas del mundo
sólo un rincón tranquilo
y dejas caer los párpados
pesados como juicios
y te secas sin labios
y te duermes sin sueño
y te piensas sin sangre
y te juzgas sin tiempo
y te quedas inmóvil
al borde del camino
y te salvas
entonces
no te quedes conmigo.

Մի փրկվիր

Մարիո Բենեդետի

Մի մնա անշարժ

ճանապարհի ծայրին

Մի սառեցրու ուրախությունը

Մի ցանկանա դժկամությամբ

Մի փրկի ինքդ քեզ հիմա

Կամ երբեք

Մի փրկի ինքդ քեզ

Մի լցրու ինքդ քեզ հանգստությամբ

Մի պահիր աշխարհում

միայն մի լուռ անկյուն

Թույլ մի տուր կոպերդ փակել

ծանր ինչպես դատողությունները

Մի մնա առանց շուրթերի

Մի քնիր առանց երազի

Մի մտածիր առանց արյան

Մի դատիր ինքդ քեզ ժամանակից դուրս

 

Բայց եթե

Անկախ ամեն ինչից

դու չես կարող դա խուսափել

Եվ սառեցնում ես ուրախությունը

Եվ ցանկանում ես դժկամությամբ

Եվ փրկում ես ինքդ քեզ

Եվ լցնում ես ինքդ քեզ հանգստությամբ

Եվ պահում  ես աշխարհում

միայն մի լուռ անկյուն

Եվ թույլ ես տալիս կոպերդ փակել

ծանր ինչպես դատողությունները

Եվ չորանում ես առանց շուրթերի

Եվ քնում ես առանց երազի

Եվ մտածում ես առանց արյան

Եվ դատում ես քեզ ժամանակից դուրս

Եվ մնում ես անշարժ

Ճանապարհի եզրին

Եվ փրկում ես ինքդ քեզ,

Ապա

Ինձ հետ չմնաս:

Թարգմանությունը` Հուրի Իսկենյանի

Vocabulario

No te quedes- չմնաս quedarse – մնալ

Inmóvil- անշարժ

Camino- ճանապարհ

No congeles- չսառեցնես Congelar- սառեցնել

Júbilo- ուրախություն

Salves– փրկես, փրկիր Salvar- փրկել

Ahora- հիմա

Ni- ոչ

Nunca- երբեք

Llenes- լցնես, Llenar- լցնել

De- -ից, -ով

Calma- հանդարտություն

No reserves- չպահես Reservar- պատվիրել, պահել

Del mundo- աշխարհում

Sólo- միայն

Rincón- անկյուն

Tranquilo- լուռ, խաղաղ

No dejes- թույլ մի տուր Dejar- թույլ տալ, թողնել

Caer- ընկնել

Párpados- կոպեր

Pesado- ծանր

Como- ինչպես

Juicios- դատողությունները

Sin- առանց

Labios- շուրթեր

No duermas- մի քնիր Dormir- քնել

Sueño- երազ

No pienses- մի մտածիր Pensar- մտածել

Sangre- արյուն

No juzgues- չդատես, Juzgar- դատել

Tiempo- ժամանակ

Pero si- բայց եթե

Pese a todo- անկախ ամեն ինչից

no puedes evitarlo- դու չես կարող դրանից խուսափել

Entonces- ապա

Quedarse- մնալ

conmigo – ինձ հետ

No te rindas

No te rindas, aún estás a tiempo

de alcanzar y comenzar de nuevo,

aceptar tus sombras,

enterrar tus miedos,

liberar el lastre,

retomar el vuelo.

no te rindas que la vida es eso,

continuar el viaje,

perseguir tus sueños,

destrabar el tiempo,

correr los escombros,

y destapar el cielo.

No te rindas, por favor no cedas,

aunque el frío queme,

aunque el miedo muerda,

aunque el sol se esconda,

y se calle el viento,

aún hay fuego en tu alma

aún hay vida en tus sueños.

Porque la vida es tuya y tuyo también el deseo

porque lo has querido y porque te quiero

porque existe el vino y el amor, es cierto.

Porque no hay heridas que no cure el tiempo.

Abrir las puertas,

quitar los cerrojos,

abandonar las murallas que te protegieron,

vivir la vida y aceptar el reto,

recuperar la risa,

ensayar un canto,

bajar la guardia y extender las manos

desplegar las alas

e intentar de nuevo,

celebrar la vida y retomar los cielos.

No te rindas, por favor no cedas,

aunque el frío queme,

aunque el miedo muerda,

aunque el sol se ponga y se calle el viento,

aún hay fuego en tu alma,

aún hay vida en tus sueños

porque cada día es un comienzo nuevo,

porque esta es la hora y el mejor momento.

Porque no estás solo,

porque yo te quiero.

Չհանձնվես

Մարիո Բենեդետի

Մի հանձնվիր քանի դեռ ժամանակ ունես

Հասնել և սկսել ամեն ինչ նորից

ընդունել ստվերներդ

թաղել վախերդ

դեն նետել ծանրաբեռը

վերսկսել թռիչքը

չհանձնվես, որովհետև կյանքը հենց դա է

շարունակել ճամփորդությունը

հետևել երազներիդ

ժամանակի հանգույցներն արձակել

վազել բեկորների վրայով

և հայտնաբերել երկինքը։

Չհնաձնվես, խնդրում եմ, չզիջես։

Չնայած ցուրտը վառում է

Չնայած վախը կծում է

Չնայած արևը թաքնվում է

և լռում է քամին,

Դեռ կրակ կա քո հոգում

Դեռ կյանք կա քո երազներում

Որովհետև կյանքը քոնն է և ցանկությունը նույնպես

Որովհետև այդպես ես ուզեցել և որովհետև քեզ սիրում եմ

Որովհետև գոյություն ունի գինին և սերը, դա ճիշտ է։

Որովհետը չկան վերքեր, որոնք չի բուժում ժամանակը։

Բացել դռները,

Հանել փականները

թողնել պատերը, որոնք քեզ պաշտպանում էին

Ապրել կյանքը և ընդունել մարտահրավերը

Վերադարձնել ծիծաղը,

Երգել տաղեր

Հսկումը թողնել, տարածել ձեռքերը

Բացել թևերը

և փորձել կրկին,

Տոնել կյանքը և կրկին գրավել երկինքը:

Չհանձնվես, խնդրում եմ, չզիջես,

Չնայած ցուրտը վառում է

Չնայած վախը կծում է։

Չնայած արևը իջնում է և քամին լռում

Դեռ կրակ կա քո հոգում

Դեռ կյանք կա քո երազներում

Որովհետև ամեն օրը մի նոր սկիզբ է

Որովհետև սա է ժամը և ամենալավ պահը։

Որովհետև մենակ չես,

Որովհետև ես քեզ սիրում եմ։

Թարգմանությունը` Շուշան Եփրիկյանի

DECIR QUE NO – M. Benedetti

Ya lo sabemos
es difícil
decir que no
decir no quiero

ver que el dinero forma un cerco
alrededor de tu esperanza
sentir que otros
los peores
entran a saco por tu sueño

ya lo sabemos
es difícil
decir que no
decir no quiero

no obstante
cómo desalienta
verte bajar tu esperanza
saberte lejos de ti mismo

oírte
primero despacito
decir que sí
decir sí quiero
comunicarlo luego al mundo
con un orgullo enajenado

y ver que un día
pobre diablo
ya para siempre pordiosero
poquito a poco
abres la mano

y nunca más
puedes cerrarla.

______

Para la libertad

Para la libertad sangro, lucho y pervivo.
Para la libertad, mis ojos y mis manos,
como un árbol carnal, generoso y cautivo,
doy a los cirujanos.
Para la libertad siento más corazones
que arenas en mi pecho.
Dan espumas mis venas
y entro en los hospitales
y entro en los algodones
como en las azucenas.
Porque donde unas cuencas vacías amanezcan,
ella pondrá dos piedras de futura mirada
y hará que nuevos brazos y nuevas piernas
crezcan en la carne talada.Retoñarán aladas de savia sin otoño,
reliquias de mi cuerpo que pierdo en cada herida.
Porque soy como el árbol talado, que retoño
y aún tengo la vida.

Coplas populares

Amarillo es el oro,

Blanca es la plata,

Negros  son los ojos

Que a mí me matan.

***

A tu cara le llaman Sierra Morena,

y a tus ojos, ladrones que andan por ella.

Tus ojos son ladrones que roban y hurtan;

tus pestañas, el monte donde se ocultan.

Tienes unos ojos negros retrecheros y ladrones

Que salen a los caminos a robar corazones.

Թարգմանությունը

Մերի Երանոսյան

Հուրի Իսկանյան

Mario Benedetti

mario-benedetti-w1

fuente de la foto: http://www.taringa.net/posts/arte/10419200/Poesia-Mario-BENEDETTI.html

Nadie lo sabe

Nadie lo sabe
nadie

ni el río
ni la calle
ni el tiempo

ni el espía
ni el poder
ni el mendigo

ni el juez
ni el labriego
ni el papa

nadie lo sabe
nadie

yo tampoco

Ոչ ոք դա չգիտի

Մարիո Բենեդետի

 

Ոչ ոք չգիտի

Ոչ ոք

ոչ էլ գետը

կամ փողոցը

ոչ ժամանակը

ոչ էլ լրտեսը

ոչ էլ իշխանությունը

եւ մուրացկանը

ոչ դատավորը

ոչ մաճկալը

ոչ էլ Պապը

ոչ ոք չգիտի

ոչ ոք,

եւ ոչ էլ ես:

Թարգմանությունը` Էրիկ Նազարյանի

Pausa

De vez en cuando hay que hacer
una pausa
contemplarse a sí mismo
sin la fruición cotidiana
examinar el pasado
rubro por rubro
etapa por etapa
baldosa por baldosa
y no llorarse las mentiras
sino cantarse las verdades.

Դադար

Մարիո Բենեդետի

Ժամանակ առ ժամանակ պետք է

դադար առնել,

զննել ինքդ քեզ

առանց առօրյա չարախնդության,

խորհել անցյալի մասին

տող առ տող

էտապ առ էտապ,

սալիկ  առ սալիկ,

եվ ոչ թե ստերը սգալու համար

այլ ճշմարտությունները երգելու:

Թարգմանությունը` Մանե Բոշյանի

Antonio Machado

b6a1327eb3d55aea90e13e0a4a0bf9f9fuente: https://www.pinterest.com/pin/407364728767612332/ 

Caminante, son tus huellas                caminar – քայլել,  caminante  -քայլելիս,  huella -հետք
el camino y nada más;                          camino – ճանապարհ ,     nada – ոչինչ
Caminante, no hay camino,               hay – կա
se hace camino al andar.                     andar – քայլել, al andar – քայլելիս
Al andar se hace el camino,
y al volver la vista atrás                       volver – վերադառնալ, շրջել, vista – հայացք, atrás- հետ
se ve la senda que nunca                   ver-տեսնել, se ve -երևում է, senda – արահետ, nunca-երբեք
se ha de volver a pisar.                       pisar – տրորել, ոտք դնել
Caminante no hay camino
sino estelas en la mar.                      sino – այլ,   estela – ջրում կամ օդում թողած հետք,   mar – ծով

Ամբողջական բանաստեղությունը այստեղ`  Antonio Machado, Caminante no hay camino

Անտոնիո Մաչադո

 

***

Ճանապարհով քայլելիս,

Քո հետքեր են, ուրիշ ոչինչ

Քայլելու համար չկա ճամփա,

Ճամփա (մենք դեռ) ինքներս պիտի կերտենք.

Եվ շրջելով հայացքը մեր,

Մենք տեսնում ենք արահետներ

Ուր էլ երբեք ոտք չենք դնելու:

Քայլելու համար ճամփաներ չկան,

Միայն հետքեր կան ծովերի վրա:

Թարգմանությունը` Դիանա Տատինցյանի

Vocabulario

caminante-քայլելիս

caminar – քայլել

nada-ոչինչ

huellas-հետքեր

no hay – չկա

camino-ճանապարհ

se hace – ստեղծվում է

andar – քայլել

volver – վերադառնալ. շրջել

la vista – հայացք

atrás – հետ

senda – արահետ

nunca – երբեք

volver a pisar – նորից տրորել

estelas – ջրի վրայի հետքեր

mar – ծով

Miguel Hernández

miguel_hernandez

fuente: https://repeatingislands.com/2009/08/31/puerto-rico-to-honor-spanish-poet-miguel-hernandez-1910-1942/

Llegó con tres heridas

Llegó con tres heridas: la del amor,
la de la muerte,
la de la vida.

Con tres heridas viene: la de la vida,
la del amor,
la de la muerte.

Con tres heridas yo: la de la vida,
la de la muerte,
la del amor.

Նա եկավ երեք վերքերով

Միգել էռնանդես

Եկավ երեք վերքերով՝

Մեկը սիրուց,

Մեկը մահից,

Մեկն էլ կյանքից:

Գալիս է երեք վերքերով՝

Մեկը կյանքից,

Մեկը սիրուց,

Մեկն էլ մահից:

Ես` երեք վերքերով՝

Մեկը կյանքից,

Մեկը մահից,

Մեկն էլ սիրուց:

Թարգմանությունը` Մերի Երանոսյանի

Vocabulario

llegó – եկավ, llegar – հասնել, գալ

con – հետ

herida- վերք

amor – սեր

muerte – մահ

vida – կյանք

viene – գալիս է, venir – գալ

yo -ե

Հայերեն թարգմանությունը ` Մերի Երանոսյանի բլոգում 

Llamo a la juventud

Sangre que no se desborda,

juventud que no se atreve,

ni es sangre, ni es juventud,

ni relucen, ni florecen.

Cuerpos que nacen vencidos,

vencidos y grises mueren:

vienen con la edad de un siglo,

y son viejos cuando vienen.

Tristes guerras

Tristes guerras

si no es amor la empresa.

Tristes, tristes.

Tristes armas

si no son las palabras.

Tristes, tristes.

Tristes hombres

si no mueren de amores.

Tristes, tristes.

Տխուր պատերազմներ

Միգել Էռնանդես

Տխուր պատերազմներ,

եթե սերը չի պատճառը,

Տխուր, տխուր:

Տխուր զենքեր,

Եթե  բառերը չեն զենքեր,

Տխուր, տխուր:

Տխուր մարդիկ,

Եթե չեն մեռնում սիրուց,

Տխուր տխուր.

Թարգմանությունը` Էդուարդ Մովսիսյանի

Gustavo Adolfo Bécquer

gustavo-adolfo-becquer-1

Rima LIX

Yo sé cuál el objeto
de tus suspiros es;
yo conozco la causa de tu dulce
secreta languidez.

¿Te ríes?… Algún día
sabrás, niña, por qué.
Tú acaso lo sospechas,
y yo lo sé.

Yo sé cuándo tú sueñas,
y lo que en sueños ves;
como en un libro, puedo lo que callas
en tu frente leer.

¿Te ríes?… Algún día
sabrás, niña, por qué.
Tú acaso lo sospechas,
y yo lo sé.

Yo sé por qué sonríes
y lloras a la vez;
yo penetro en los senos misteriosos
de tu alma de mujer.

¿Te ríes? … Algún día
sabrás, niña, por qué;
mientras tú sientes mucho y nada sabes,
yo, que no siento ya, todo lo sé.

Rima XXX
Asomaba a sus ojos una lágrima
y a mi labio una frase de perdón;
habló el orgullo y se enjugo su llanto
y la frase en mis labios expiró.
Yo voy por un camino: ella, por otro;
pero al pensar en nuestro mutuo amor,
yo digo aún, ¿por qué callé aquel día?
Y ella dirá, ,¿por qué no lloré yo?

Gustavo Adolfo Bécquer

Tu pupila es azul, y cuando ríes,

su claridad suave me recuerda
el trémulo fulgor de la mañana,
que en el mar se refleja.
Tu pupila es azul, y cuando lloras,
las trasparentes lágrimas en ella
se me figuran gotas de rocío
sobre una violeta.
Tu pupila es azul, y si en su fondo
como un punto de luz radia una idea,
me parece en el cielo de la tarde
una perdida estrella.
Advertisements